Weg van jou

Persmap voor distributeur DFW, oktober 2017
De ambitieuze Evi (Katja Herbers) is klaar voor de promotie van haar leven, , als blijkt dat haar baas hele andere plannen met haar heeft. Evi wordt verantwoordelijk voor een groot project in Terneuzen. Weigeren is geen optie, haar carrière hangt af van het succes in Zeeuws-Vlaanderen. Ze laat haar comfortabele stadse leventje, haar vriend en twee beste vriendinnen achter in Rotterdam en begint met vallen en opstaan aan haar nieuwe bestaan. Wanneer ze de stoere schipper Stijn (Maarten Heijmans) ontmoet, ontdekt ze dat deze uithoek meer is dan alleen maar uitgestrekte landerijen. Zou Evi dan toch kunnen aarden in de Zeeuwse klei?

Interview Katja Herbers:
‘Het grote stadsleven maakt ons blijkbaar niet echt gelukkig.’

Gefeliciteerd Katja, je eerste hoofdrol in een Nederlandse speelfilm!
Is dat zo? Ja, nu je het zegt, ik heb inderdaad nog nooit echt de kar getrokken in een Nederlandse film. Ben toch vaker ‘de vriendin van’. Maar het is goed bevallen hoor. Ik vind een hoofdrol spelen een stuk makkelijker dan een bijrol omdat je de hele tijd aan de bal bent. Het wordt normaal dat je aan het draaien bent, dat is wat je doet. Veel moeilijk is het om lang te moeten wachten en dan maar eventjes te kunnen acteren.

In welke fase kwam je bij het project?
Ik was eerst lang in gesprek met producent NL Film over de invulling van de rol en daarna hebben Jelle en ik nog aan het script zitten sleutelen. Ik was dus erg betrokken bij de ontwikkeling van mijn personage Evi, wat heel fijn was. Sommige ideeën die Jelle en ik samen bedachten hebben Evi op een manier gevormd waarvan ik denk dat kijkers van haar zullen gaan houden. Mijn personage Joyce in Divorce kan je ook wel achter het behang plakken, maar je ziet bij haar dat het vanuit iets wanhopig komt. Ik dacht dat Evi misschien een beetje hetzelfde heeft. Ze zit ergens in vast en moet daar doorheen om een volwaardig mens te kunnen worden. Ik vind het leuk als in comedy iemand met horten en stoten en in dit geval letterlijk door de modder moet om tot een betere versie van zichzelf te komen.

Evi vindt de rust en zichzelf terug op het platteland. Hoe realistisch is dat?
Ik las laatst een studie naar wat mensen echt gelukkig maakt en het schijnt dat hoe simpeler je leven is, hoe gelukkiger je bent. Het grote stadsleven en het voortdurend online zijn maken ons blijkbaar niet echt gelukkig. Evi verkeert ook in die mallemolen van de grote stad en moet enorm omschakelen in Zeeland, om daar een soort rust en regelmaat te vinden. Dat zou misschien voor ons allemaal wel eens goed zijn: om een beetje meer te leven. Ik vond het zelf in elk geval heel fijn om in Zeeuws-Vlaanderen even weg van de stad te zijn, terwijl ik in Amsterdam geboren ben en het me eigenlijk niet kon voorstellen dat prettig te vinden.

Zijn het ook een ander slag mensen?
Ze voelen zich in Zeeuws-Vlaanderen totaal anders dan de rest van Zeeland. Zeg maar de tegenstelling Amsterdam-Rotterdam, niet te vergelijken. Ik vond het heel open, heel lieve en aardige mensen. Gastvrij ook, ze vinden het gewoon leuk dat je er bent. Ze zijn ook minder oordelend dan bijvoorbeeld stadse mensen over het platteland. Grappig aan Zeeuws-Vlaanderen is dat je nog dichter bij België bent waardoor in hun accent iets wat meer van dat zachte zit. Maarten had speciaal een taalcoach voor die tongval. Als je een accent doet moet je het zo goed doen dat je er niet meer over hoeft na te denken, anders ben je alleen maar daar mee bezig. Maarten moest daar hard aan werken, maar Margot Ros en Bas Hoeflaak ook. Guy Clemens kon het ’t allerbeste.

Het zijn niet de minste acteurs in de bijrollen.
Dat was zo leuk aan deze productie. Guy kwam voor een betrekkelijk kleine rol langs, maar als je zo’n goede acteur in iets kleins zet doet hij er toch iets bijzonders mee. Het maakt je film beter als ook de bijrollen goed bezet zijn, dat worden dan ook volwaardige karakters. Bas heeft een aantal gezichten waar ik direct van in de lach schiet, wat best lastig was omdat Evi er in eerste instantie niks grappigs aan vindt. Daar kwamen wel een paar bloopers uit voort. Margot is totaal niet ijdel maar ze is wel heel consciëntieus. Ze werkt ontzettend geconcentreerd en met heel veel inzet en is ook een heel goede dramatische actrice. Ze heeft een grote emotionaliteit en diepte binnen haar comedy en dat maakt haar echt bijzonder. In de afscheidsscène met Evi zat ze bij elke take weer even hard te huilen.

In hoeverre was het een fysieke rol voor jou?
Die hakken waren heel hoog en ik heb veel moeten acteren dat ik het heel warm had in heel weinig kleren, maar verder viel het wel mee qua fysieke inspanning. Voor mij was het draaien vooral zwaar omdat ik in elke scène zat. Na een draaidag ging ik meestal direct douchen en slapen, omdat om half vijf ’s ochtends de wekker weer ging. De leuke ‘behind the scenes’-verhalen moet je dus niet van mij hebben, behalve dat ik me de pleuris heb gewerkt en ‘s avonds hooguit een wandelingetje langs het water kon maken. Maar de voordelen van op locatie draaien zijn enorm. Iedereen staat even buiten zijn of haar eigen leven en dat maakt het filmen echt leuk. Niemand is bezig met: ik moet om vijf uur naar de tandarts. Je gaat namelijk nergens heen.

Je had niet eerder met Jelle de Jonge gewerkt, wat was je indruk van hem?
Los van het feit dat hij gewoon een heel prettig mens is die zorgt voor een goede sfeer op de set, is Jelle onwaarschijnlijk stressbestendig. Best belangrijk, want de regisseur is de kapitein op het schip en hij kan niet laten merken dat er een probleem is. We moesten vaak enorm racen, als er een zon onderging of een tijding aankwam, en hij liet dan nooit merken dat hij onder druk stond. Plus iets
wat ik van andere goede regisseurs met wie ik gewerkt heb weet: ze luisteren altijd naar de ideeën van andere mensen. Iemand als Johan Simons bepaalt uiteindelijk wat het wordt maar hij is wel altijd geïnteresseerd in andermans mening. Het getuigt van veel talent om te begrijpen dat het een meerwaarde is om te luisteren naar de ideeën van andere mensen. Je hoeft niet alles zelf te bedenken. Dat heeft Jelle ook, hij staat open voor ieders input maar neemt uiteindelijk zelf het besluit. Je zou ook wel gek zijn om niet het talent van een Bas Hoeflaak of een Guy Clemens te gebruiken, om te denken dat jij in je eentje grappiger bent dan de som van alle acteurs die je gecast hebt. Veel regisseurs denken dat ze het allemaal in hun eentje moeten doen en dat zijn doorgaans niet de beste, is mijn ervaring.

Interview regisseur Jelle de Jonge:
‘Katja heeft de magie van een Julia Roberts.’

Wanneer raakte jij bij de productie betrokken?
Ik ben ingestapt toen er een treatment voor de film lag. Weg van Jou was een initiatief van Jan Lievens die zelf in Zeeuws-Vlaanderen woont. Hij heeft ooit de Franse komedie Bienvenue Chez les Ch’tis gezien en zag parallellen met de streek waar hij zelf woonde. Vervolgens heeft hij dit idee ontwikkeld en kwam uit bij producent NL Film. Door de connectie met Les Ch’tis ging ik gelijk mee. Ik had net Bon Bini Holland gemaakt en zit qua tv-werk ook veel in de comedyhoek. Had net Toren C en Sluipschutters gedaan en vond een romantische comedy een mooie uitdaging om er iets meer drama bij te pakken.

Jullie filmden echt in een uithoek van Nederland, was dat een voordeel?
In Zeeuws-Vlaanderen voelen ze zich meer Vlaams dan Nederlands, maar ook anders dan de andere Zeeuwen. Ze noemen Vlissingen en Middelburg niet voor niets ‘de overkant’. Noem Zeeuws-Vlaanderen dan ook nooit Zeeland. Maar voor het verhaal is dat allemaal goed, we wilden het ook zoveel mogelijk als buitenland laten voelen. Zo ligt de enige toltunnel van Nederland er, dat was voor mij een must om erin te hebben. Met die tol begint in de film steeds een nieuws hoofdstukje.

Het is ook nog eens een heel mooi stukje Nederland.
Zeker, het is echt een verademing hoe stil en leeg het er is. Dat is heel fijn als je de drukte van de Randstad gewend bent. En wat je daarvan meekrijgt in de film is dat de mensen er een heel prettige rust over zich hebben, wat fijn in de omgang is. Door tijdens de voorbereiding veel in Zeeuws-Vlaanderen te zijn kon ik dat gevoel in de film nog meer tot uitdrukking brengen. Ook tijdens de opnamen was die afstand prettig. Je zit zes weken lang vijf dagen op een bungalowpark dus de crew zocht elkaar wel op. Ook voor acteurs is dat heel fijn. Iemand als Maarten Heijmans vindt het belangrijk om de belevingswereld van zijn karakter op te zoeken. Als hij een paar draaidagen niet mee hoefde te doen bleef hij gewoon in Zeeuws-Vlaanderen en ging op de motor de stilte opzoeken. Dat deed hij dan echt om nog dieper in zo’n rol te kunnen kruipen.

Katja Herbers draagt de film echt, was haar inbreng groot?
De manier om een acteur van het statuur van Katja enthousiast te maken is om haar direct bij de ontwikkeling van het script te betrekken. Ik ben er alleen maar ongelooflijk dankbaar voor dat ze er zoveel energie in heeft gestoken, want daardoor is het veel meer een project van ons geworden. Zeker in het eerste deel van de film is haar personage Evi niet de meest sympathieke hoofdpersoon en dan is het natuurlijk spannend om te zien wat het publiek daarmee doet. Ik heb altijd het vertrouwen in Katja gehad dat het haar zou lukken om ondanks die minder sympathieke kant te zorgen dat je steeds met haar meeleeft.

Heeft ze je verbaasd?
Het heeft me zeker verbaasd hoe goed ze was. Dat zie je dan nog een keer als je in de montage zit. Ik heb het eigenlijk niet eerder meegemaakt dat iemand een rol zo serieus neemt. Op de set heb ik verschillende keren echt kippenvel gehad door haar bezig te zien, Katja zal nooit het resultaat spelen maar altijd de weg ernaar toe. Ook bij comedy is geloofwaardigheid en waarachtigheid extreem belangrijk. Hoe absurd het ook is, je moet het heel serieus nemen en dat doet zij altijd. Als je dan in de montagefase al die verschillende takes ziet word je continu verrast. Zelfs na twintig keer kijken zie je nieuwe details die zij erin heeft gestopt. Katja heeft de magie van een Julia Roberts. Ze is geknipt voor een romkom omdat ze de lichte momenten aan kan, dus de komische kant, maar ook het drama meepakt.

Er zitten behoorlijk grote namen in betrekkelijk kleine rollen: Guy Clemens, Margot Ros, Sam Louwyck.
Ik heb ernaar gestreefd om voor iedere rol, hoe klein dan ook, de best mogelijke mensen te krijgen. Dat maakt Amerikaanse films vaak zo goed, dat die wereld waar je instapt geloofwaardig blijft en niet inzakt bij kleinere rollen. Dat zie je bij de scène waar Stijn Evi te hulp schiet in de benzinepomp. Die benzinepomphouder komt maar een keer langs in de film dus daar zou je een goedkopere optie voor kunnen nemen. Ik heb ervoor geknokt om Sam Louwyck te mogen casten en hij tilt die hele scène op naar een grotere gedenkwaardigheid. Datzelfde geldt ook voor Guy Clemens, het is heerlijk om te zien hoe hij de droogheid van Anton gestalte geeft. Antons standpunt is heel erg: zij komt mijn baan stelen, en dat pikte Guy zo goed op. Idem Leny Breederveld. Op papier heeft de rol van de moeder van Stijn niet heel veel om het lijf maar Lenie had zo’n mooie chemie met Katja, die kenden elkaar van het theater. Dat geeft dan een enorme meerwaarde.

De liefdesscène in de modder van Saaftinge zal niet eenvoudig geweest zijn.
Saaftinge was heel lastig, daar hebben we meerdere locatiebezoeken aan moeten besteden voordat we kregen wat we nodig hadden. Normaal gesproken staan er veertig, vijftig mensen op een set, maar dit was letterlijk draaien in de modder dus je moet je crew echt uitkleden. Leuk is dan hoe vol Katja daarvoor gaat, die heeft drie uur op haar blote voeten door de modder gestampt en tilt spullen mee. Dan moet je in je hoofd continu bijsturen omdat het anders is dan je voor ogen stond. Die modder heb je namelijk alleen bij eb. Als dan de vloed opkomt en je staat je daar met al je spullen terwijl er nog een droneshot gedraaid moet worden, is dat best heftig. Voor Katja was die tijdsdruk enorm zwaar omdat de scène is kwestie ook nog emotioneel scene was. Uiteindelijk waren we teveel tijd kwijt aan haar tocht naar Maarten toe, dus toen hebben we op een ander moment hun ontmoeting bijgedraaid.

Je situeert een van de meest emotionele scènes tussen Stijn en Evi in een piepklein wc’tje, een ongebruikelijke keus.
Op die wc-scène ben ik best trots. Het grappige was dat het best nog even zoeken was, we hebben er heel wat toiletten in IJzendijke voor bekeken. Ik had een plattegrondje in m’n hoofd omdat ik wilde dat er tijdens het gesprek tussen Stijn en Evi een man van de wc zou komen. De wc waar we uiteindelijk hebben gedraaid klopte niet met die plattegrond, maar cameraman Ezra Reverda was zo gecharmeerd van de tegels en de kleur. Stonden we daar met z’n allen op het mannentoilet naast het urinoir te filmen, maar het pakte enorm goed uit. Wat die scene maakt is het spel tussen Katja en Maarten, dat is zo ongelooflijk goed. Mijn handtekening is dan die man die middenin hun dramatische dialoog even van het toilet komt. Een ongemakkelijk moment, dat zowel komisch als dramatisch goed werkt. Bijzonder aan Katja en Maarten is hoe zij zich daar echt instorten en na afloop ook kapot zijn.

Heb je het gevoel dat je iets hebt toegevoegd aan het genre van de romantische komedie?
Ik hoop het. De romkom is een natuurlijk beproefd recept, maar bij elke keuze heb ik geprobeerd om toch een beetje buiten de lijntjes te kleuren. Dus steeds verrassende keuzes maken op het gebied van cast, art direction etc. Dat ging op een heel organische manier, ik wilde voldoende tijd hebben om te repeteren met de acteurs en in die ruimte ontstond dan een bepaalde insteek voor een scène. Veel stond vast, zoals de locatie en hoe je erin gaat en er weer uit komt. Maar binnen zo’n scène konden we er dan toch telkens een draai aan geven om het extra de moeite waard te maken.

Interview Maarten Heijmans:
‘Het wordt echt beter als het op de werkvloer leuk is.’

Vind je jouw personage Stijn een typische romkom-held?
Niet echt. Natuurlijk vervult hij de rol van mooie vent voor de vrouwelijke kijker, maar Stijn is ook een echte Zeeuws-Vlaming. En door zijn accent is hij toch een ander soort man geworden dan je meestal ziet in romkoms. We hebben met elkaar overlegd hoeveel accent hij precies moest hebben, want er was nog even het idee dat je er je publiek misschien mee van je vervreemdt. Maar ik geloof daar niets van. Kijk naar het succes van Boer Zoekt Vrouw, de plattelandsman is totaal exotisch geworden! Jelle was gelukkig mee met mij en toen kwamen we uit bij een compromis waar iedereen zich in kon vinden. Als acteur geeft een accent je veel omdat je zoveel subtieler te werk kunt gaan.

Is het belangrijk dat het klikt met je tegenspeelster?
Voor mij was Katja de belangrijkste reden om mee te doen. Ze zat twee jaar boven me op de toneelschool en bij presentaties dacht ik toen al: zo, die is goed! En ook nog eens bloedmooi en een heel leuk iemand, dat gaat wel wat worden. Katja is heel duidelijk in wat ze wil. Niet gezapig, hardwerkend. Wij vinden elkaar ook leuke mensen, dat helpt zeker. Gedurende zo’n draaiperiode ga je toch meer op zoek naar de connectie. We houden allebei heel erg van muziek en daar hebben we dan leuke gesprekken over. Als dat eenmaal goed is gaat de rest vanzelf. Je hoort wel eens van die Hollywood-verhalen over romantische komedies waar het achter de schermen de hel was. Dat lijkt me echt vreselijk, al was het alleen maar omdat je dan zoveel harder moet werken. Als je normaal al fijn met elkaar omgaat dan hoef je dat niet nog eens extra voor de camera te doen.

Je speelt veel theater, is er een groot verschil tussen repeteren voor toneel en voor film?
Dat is echt heel anders. Bij theater ga je op zoek naar een vorm die herhaalbaar is. Je maakt bij de repetities een soort mal die elke avond weer opnieuw gevuld kan worden. Het geheel is als een uurwerk, omdat je naast het acteren ook te maken hebt met kostuumwissels, acteurs die komen en gaan, make-up die aangebracht moet worden, etc. Filmrepetities zijn meer voorwerk zodat het echte werk op de set kan ontstaan. Want het is daar toch altijd anders, je zit plotseling in een ander decor en met andere kleren aan. Repeteren voor film is meer de voorwaarden scheppen voor later, terwijl bij toneel het repeteren heel erg het werk zelf is. En voor beiden geldt dat je een groot deel van het werk zelf doet: in je hoofd, thuis, buiten de repetities om.

Droeg het draaien in Zeeuws-Vlaanderen nog bij aan de film?
Totaal, ja. Ik was daar nog nooit geweest en het is echt wel een mooie, andere wereld. De mensen, de lucht, de wind van de Westerschelde. Dan ga je ’s avonds naar je bungalowtje aan het water, heel anders dan na een draaidag terug naar je huis hier gaan. Dat gaf iets extra’s. Er waren ontzettend veel figuranten uit Terneuzen en omgeving en die hadden gewoon hun stamkroeg bij ons om de hoek, dus ik ging daar ‘s avonds ook nog wel eens langs. Dat mengde heel goed buiten de set. Zeeuws-Vlaanderen is ook best een afstand met de auto. Door die tunnel is het snel 3,5 uur voor je terug in Amsterdam bent. Dus als ik maar een paar dagen vrij had dan bleef ik gewoon. Pakte ik de motor en ging rijden, heerlijk uitwaaien. Ik vond het ook te gek om zelf met de motor naar de set te rijden. Zes uur ochtends, zonsopgang, zalig.

Wat is de kracht van Jelle de Jonge?
Het is soms best ondefinieerbaar wat iemand tot een fijne regisseur maakt. Het gevoel dat je vrij bent is heel belangrijk voor een acteur, maar je kunt dat moeilijk aan een regisseur vragen. Het gaat ook om een bepaalde mate van vertrouwen, en eerlijk tegen elkaar durven zijn. Jelle is erg benieuwd naar de input van acteurs, het is fijn dat je samen iets maakt en samen bepaald wat wel en niet werkt. Op een gegeven moment vertelden Katja en ik moppen aan elkaar die best wel stom waren, dat kwam puur uit onszelf voort. Dat laat Jelle gewoon staan.

Guy Clemens, Bas Hoeflaak, Margot Ros: nogal een getalenteerde cast.
We waren echt omgeven door bewonderenswaardige acteurs. Ik ben voor mijn gevoel pas net begonnen en iemand als Bas Hoeflaak is gewoon een held voor me. Dat je met zo’n acteur op de set staat voelt dan heel goed. Ik zie ook niet echt verschil tussen acteurs met of zonder een comedy achtergrond, je bent allemaal samen en met acteurs onderling op een set is het al snel grappig. Door je te verbinden aan de juiste dingen, leuke medespelers, een fijne hoofdrolspeelster, een enthousiaste regisseur, kun je er sneller iets moois van maken. Het wordt echt beter als het op de werkvloer leuk is.

Welke draaidagen zul je niet snel vergeten?
Het Land van Saaftinge is een te gek natuurgebied, het is net Planet Earth daar. Die scène stond voor één dag op de rol en we hadden er eigenlijk niet genoeg tijd voor. Op zo’n moment zie je Katja’s professionaliteit. Het was zo’n belangrijk moment in de film en ze had er geen goed gevoel over. Dat bleek ook toen we de beelden terugzagen: het was te mager. Toen zijn we weken later teruggegaan en hebben de dingen die we misten nog een keer gedraaid, maar nu veel uitgebreider. Daar lagen we dan weer in onze modderkleren. Vooral die zoen op het eind was zwaar want we zaten helemaal onder de modder met zand in onze mond, en hij moest steeds over! Heb daarna heel lang gedoucht…

Nog andere opmerkelijke momenten?
Wat ik ook heel leuk vond waren de zeilscènes, waarbij ik met Katja op die boot zit. Ik kan namelijk helemaal niet zeilen! Ik kreeg een uurtje les maar dan zit je op zo’n joekel van een boot en met die wind op de Westerschelde, dat is niet zo’n lullig riviertje. Hopelijk ziet het er heel stoer uit, mij aan het roer. Maar zodra het draaien klaar was kwam er direct een mannetje uit het ruim om te zorgen dat we niet verdronken. Dat was echt een spannende dag.