De tomeloze Roel Reiné

Nederlandse regisseurs die hun Hollywood-droom in rook zien opgaan: het komt vaker voor dan je zou denken. Hoe anders is het verhaal van regisseur Roel Reiné (Michiel de Ruyter) die in Amerika de ene na de andere film gemaakt krijgt. Wat is zijn geheim? En hoe staat het met Redbad 754 A.D.?

‘Ik heb een geweldig leven.’ Roel Reiné laat het meerdere keren vallen in ons gesprek. De regisseur wisselt werken in Nederland af met filmen in de VS en mag grote studio’s en networks onder zijn opdrachtgevers rekenen. Als Fox, Lionsgate en Starz je weten te vinden heb je het goed gedaan. En dat allemaal bereikt met keihard werken en uitblinken in je vak. Het zal ook zeker helpen dat Roel een nuchtere en hartelijke vent is. Dus dat geweldige leven, dat heeft hij niet cadeau gekregen. Dat heeft hij zelf gecreëerd.
Reiné is in Nederland voor de casting van zijn nieuwe samenwerking met producent Klaas de Jong, Redbad 754 A.D. Het wordt een historisch epos uit de nadagen van het Romeinse Rijk, een tijd waarin Franken, Vikingen en Friezen in de Noordelijke Nederlanden handel dreven en oorlog voerden. Roel wil de legendarische handelsplaats Dorestad nabouwen, maar een zuiver historisch drama gaat Redbad niet worden. Mythisch en episch, dat zijn de kernwoorden hier. Fantasy-kunstenaars vormen zijn inspiratie en uit Thailand wordt de vechtchoreograaf van Ong Bak ingevlogen.
We bladeren door het fotoboek dat Reiné heeft samengesteld om potentiële investeerders over de streep te trekken. Enthousiast beschrijft hij de geplande veldslagscènes. ‘Eerste prioriteit is emotie, wat voelen deze karakters en wat gaan ze met die gevoelens doen. Tweede prioriteit is de ‘cinematic experience’. The Revenant, Mad Max, The Grandmaster: echte ervaringen. We gaan de Nederlandse kijkers een wereld laten zien die ze niet kennen.’

Showreel
Het verhaal van Roel Reiné is al vaak verteld maar het blijft bijzonder. Met niets meer dan een showreel vertrok hij in 2005 naar de VS waar hij sindsdien een slordige twintig actiefilms met uiteenlopende sterren als Sean Bean, Danny Trejo, Steven Seagal en Mickey Rourke heeft gedraaid. Door zelf het camerawerk te doen kan Reiné zeer snel werken en haalt hij meer setups per dag dan zijn collega’s. Zo blijft er tijd over om eens wat anders te proberen. Niet vreemd dat producenten en studio’s hem graag inhuren.
Bereid zijn overal te werken helpt ook. Roel: ‘Ik ben drie maanden thuis, drie maanden weg. Mijn Nederlandse vrouw en mijn twee kinderen wonen in Amerika, de kids zijn daar ook geboren en hebben twee paspoorten. Eentje is 9, de ander is 2 en ze spreken beide Nederlands.’ Voor het thuisfront is dat vele reizen soms zwaar. ‘Vooral voor mijn oudste zoon mist me dan. Hij heeft ook echt de leeftijd dat hij me nodig heeft, dus dat is best vervelend. Maar voor mijn relatie is het eigenlijk heel gezond. Mijn vrouw [kinderboekenschrijfster Iris Stobbelaar] zegt altijd: als je weg bent heb ik mijn leven, en als je thuis bent leven we jouw leven.’

Succes in Hollywood, het is meer dan alleen hard werken en geluk hebben. Reiné heeft een hele reeks projecten uitstaan zodat wanneer de voorbereidingen van de ene film vastlopen hij moeiteloos kan omschakelen naar een andere. Zo staan er nu 27 films en pilots op de rol in verschillende stadia van ontwikkeling. Hun kans van slagen: 1 op 10. ‘Of dat typisch Hollywood is? Ik denk meer typisch Roel. Zo zit ik in elkaar. Eigenlijk zie ik in Amerika vooral mensen met één project rondlopen. Ja, Ridley Scott heeft er honderd. Het gevaar is: wil ik ooit het niveau van een Scott halen zal me dat heel moeilijk lukken als mijn aandacht zo verspreid is.’
Het is de belangrijkste les die hij volgens eigen zeggen uit Michiel de Ruyter (Admiral voor de internationale markt) heeft getrokken. ‘Voor Michiel de Ruyter had ik genoeg tijd, ik had alleen maar goede acteurs en wat ik wilde maken is me ook gelukt, binnen budget. Ik denk dan ook dat ik meer films moet kiezen die dichter bij mijn hart liggen en waar ik over twintig jaar nog trots op kan zijn. Na De Ruyter heb ik weer twee studiofilms gedaan en ik merkte toen: ik ken dit trucje nou wel. Geen uitdaging, op automatische piloot, dat is gewoon niet goed.’

Spectaculaire dood
Michiel de Ruyter bleek naast een geslaagde Hollandse hit ook het perfecte visitekaartje. Toen de producenten van de piratenserie Black Sails op zoek waren naar een regisseur kwam Admiral bovendrijven. Wilde Roel niet een episode voor ze regisseren? ‘In mijn aflevering zat een scène waarin een van de hoofdacteurs op een heel spectaculaire manier sterft. Dat was in het script zes pagina’s, dus ik dacht dat ik daar een dag voor zou krijgen. Bleken dat er drie te zijn! Dus kon ik me voor het eerst van mijn carrière uitleven op een level van een honderd miljoen dollar speelfilm.’
De sequentie in kwestie deed de ronde langs de top van Starz. ‘De grote baas zei: ‘This is one of the best scenes in American television history!’ Als je dat hoort denk je wel even: dat is toch niet normaal? Toen ik terugkwam van de shoot van Dead Again in Tombstone had ik een week lang in LA alleen maar afspraken met de grote networks: HBO, Netflix, Starz. En het ging alleen maar over: we willen een pilot met jou maken. Dus ik kan straks kiezen. En het mooiste is: dan kan ik alles bepalen.’

Eerst een break in de lucratieve actiemarkt, nu een opening in de zeer gesloten televisiemarkt: Roel Reiné blijft verbazen. Maar hij weet ook dat je nooit te vroeg moet juichen. Vorig jaar stond hij in de startblokken om Pursuit te gaan opnemen: een independent actiethriller met een voor zijn doen groot budget en een script van eigen hand. ‘We hadden het geld, de locaties, crewleden, een goede producent en financier, het zou een bioscoopfilm worden. Maar toen de grote acteur die had toegezegd wegviel stortte de hele financiering in elkaar. Op dat level loopt het meestal spaak. Ik vond het echt heel erg, had er een half jaar alles voor opzij gezet. Dat was weer een wijze les: Roel, blijf doen wat je altijd hebt gedaan. Anders val je in de valkuil waar ik zoveel regisseurs in zie vallen.’

Platgebrand
Volgend jaar september staat geblokt in de agenda van Roel Reiné. Dan gaat Redbad 754 A.D. voor de camera’s. ‘Het Vikinggedeelte gaan we in Noorwegen en Denemarken draaien, en in Nederland gaan we in een natuurgebied Dorestad bouwen. Maar ook terpen met burgers erop, de grootste sets ooit voor Nederland. Die worden ook allemaal weer vernietigd want de film eindigt in een gigantische veldslag om Dorestad waarbij de hele stad platgebrand wordt. Dan blijft er maar één gebouw overeind: de christelijke kerk, want die is van steen.’
De oorspronkelijke drijfveer van Roels werkdrift is de 10.000 Hour Rule, die voorschrijft dat arbeidservaring, ook met minder interessante projecten, altijd beter is dan niets doen. Inmiddels zit Reiné al ver boven die 10.000 uur, maar zijn werklust is er niet minder om. ‘Ik wil draaien, meters maken, want iedere keer als ik op een set sta word ik ietsje beter. Vijf jaar geleden had ik Michiel de Ruyter niet kunnen maken, twee jaar geleden had ik Black Sails niet kunnen doen. En op die set merkte ik: fuck, sta ik weer boven mijn comfort level te werken. Hier kan ik van leren.’
Roel Reiné: nooit uitgeleerd.